Cách trồng sâm bố chính , địa chỉ bán hạt sâm bố chính , thu hoạch củ sâm bố chính tươi ngâm rượu
Cây sâm bố chính là gì ?
- Tên gọi : sâm bố chính, sâm thổ hào , sâm đất , sâm phú yên , sâm báo . Tùy theo vùng và khu vực địa lý sẽ cho ra các tên gọi khác nhau . Tên thông dụng thường phổ biến rộng rãi là sâm bố chính .
- Nguồn gốc , xuất xứ : Cây sâm bố chính là cây bản địa của Việt Nam , cây được phát hiện cách đây 200- 300 năm . Vùng đất đầu tiên phát hiện ra cây sâm này là vùng thuộc châu bố chính , huyện quảng trạch , tình Quảng Bình . Nên sâm có tên gọi là bố chính . Sao dần cây được phát hiện tại các vùng như Tây Nguyên , Đông Nam Bộ .
- Phân bố : Cây phân bố vùng khí hậu nhiệt đới , từ các vùng núi cao dưới 2000m và các vùng đồi thấp . Cây chủ yếu sống nơi nước ngọt và phù sa sông . Ngày nay các tỉnh như An Giang , Đồng Tháp là vùng trồng nhiều cây sâm này
Cách trồng sâm bố chính
Đặc điểm
| Rễ ( củ) |
- Chia là 2 phần củ chính và các rễ nhánh con. Một cây sâm có thể chia ra là 1-4 nhánh củ. Các nhánh củ có các rễ con ly ti . - Củ sâm bố chính mang nhiều hình dạng , từ con vật , đến các thế bon sai . Và đôi khi là hình mặt người nên sâm còn gọi là sâm mặt nhân - Củ sâm có dạng hình chóp trụ , nhỏ dần về chóp củ . Màu củ có màu vàng đất ,trồng càng lâu năm củ càng to và hàm lượng saponin trong củ càng cao . |
| Thân |
- Cao từ 50-100cm . Cây đứng thẳng và chia ra làm nhiều cành . - Thân non có màu xanh , thân già có màu xám . Trên vỏ thân có lông tơ . Vỏ thân có chứa dịch chất nhầy |
| Lá |
- Lá cây khi trưởng thành có cuốn lá dài từ 5-10cm. Lá cón lông tơ và chia thùy , mỗi lá có từ 3-4 thùy và không điều nhau . Lá nhỏ có dạng tròn sau đó chia thùy dần từ 3-5 thùy - Lá mọc so le trên cành . lá có chứa 1 lượng chất nhầy - Lá sâm thường phơi khô làm trà hoặc lá non dùng nấu canh |
| Hoa |
- Hoa có 5 cánh , Hoa thường có 4 loại , màu vàng , trắng , đỏ và đỏ hồng . Nụ hoa có dạng hình quả ngư lôi . Nụ hoa hình thành từ 5-10 ngày . - Hoa hơi ít thơm , nở và tàn trong ngày - Hoa cây sâm bố chính có thể dùng làm trà hoặc dùng ngâm mật ong |
| Trái |
- Có dạng hình chóp trụ , chia thùy như quả kế. Trái có lông tơ nhỏ . Trái sâm bố chính chia ra làm 5 thùy , mỗi thùy có từ 5-10 hạt , . Tổng số hạt trên 1 trái dao động từ 10-50 hạt. - Quản non có màu xanh , có ít long tơ mịn - Quả chuyển dần sang vàng và đen khi già khô . Khi chín và khô hạt sẽ tự tách ra khỏi trái |
| Hạt |
- Hạt no có màu trắng .hạt non trắng và tròn có mùi hương nhẹ , sau dần về già cứng và có màu nâu đen - Hạt to từ 0.5-1mm . hạt có dạng gần hơi tròm , hạt khô hơi cúng . Khi ép dầu hoặc mang ra ươm phải cần ngâm nước vài giờ |
Các công dụng của cây sâm bố chính và hạt sâm bố chính
- Tất cả các bộ phận của cây sâm bố chính điều được dùng : từ lá , thân , củ .
- Sâm bố chính làm trà : các bộ phận của cây sâm bố chính điều có thể dùng làm trà . Củ sâm bố chính có thể thái lát và sao vàng dùng làm sâm với gừng và mật ong . Hoa và lá , thân cây có thể phơi khô pha cùng cam thảo hay cỏ ngọt thích hợp cho làm trà . Nếu cho tăng hương vị có thể dủng kèm trà xanh .
- Sâm bố chính ngâm rượu : Khi ngâm rượu củ sâm bố chính nên dùng củ sâm từ 1-1.5 tuổi . Có 3 cách ngâm là ngươi tươi nguyên củ , ngâm tươi thái lát và ngâm sâm bố chính khô .
- Chuẩn bị củ sâm bố chính rửa sạch
- Chuẩn bị bình thủy tinh , sứ . Không nên dùng bình kim loại
- Ngâm theo tỉ lệ 1:3 . 1kg củ sâm và 3 lít rượu trắng nguyên chất
- Sâm bố chính trong các bài thuốc chữa bệnh
- Chữa kinh nguyệt không điều : dùng 10-16g củ sâm bố chính khô sắc lấy nước uống hàng ngày
- Chữa lao phổi ở trẻ nhỏ : dùng 100g sâm bố chính , 100ml nước , 100g siro cam thảo . Trộn điều thành hổn hợp sao đó mỗi lần dùng 1 thìa canh để dùng
-Cây sâm bố chính trồng làm cảnh
- Cây sâm bố chính có thể dùng trồng quanh bờ rào công viên : do cây có dáng hoa đẹp màu sắc tươi . Màu hoa đỏ hồng tượng trưng cho sự tươi mới , hoa mọc thành khóm tượng trưng cho sự đoàn kết và sung vầy
- Trồng trong chậu cho hoa rất đẹp : Đối với các bạn có sở thích chơi cây cảnh bonsai có thể trồng sâm bố chính trong chậu dùng làm bonsai .
Cách trồng sâm bố chính ,
- Cách ủ hạt : ngân hạt trogn nước từ 12-24h .Có thể ngâm trong các dung dịch kích mầm như N3M hoặc Atonic
- Cách ươm hạt : Sau quá trình ngâm hạt có thể cho ra ươm trong bầu , khai , chậu hoặc ươm trực tiếp vào đất . Nếu ươm trực tiếp vào đất nên chú ý giữ ẩm cho đất để đảm bảo tỉ lệ nảy mầm tốt
- Trồng cây con : Nếu trồng trong chậu thì mỗi chậu có thể trồng từ 1-4 cây sâm bố chính , còn trồng trên diện rộng . Thì khoản cách 1 hố trồng là từ 25cm - 40cm số cây từ 102 cây cho 1 hố . Đất trồng cần cày xới cho có độ tơi xốp , làm sạch cỏ và sâu bệnh hại. Bón 1 bao vôi cải tạo đất cho 1000m2. Có thể bón thêm phân chuồng và hoai mục .
Trồng sâm bố chính
- Trồng và chăm sóc cây sâm bố chính
- Khi trồng cần chọn lúc thời tiết ít mưa , không có bão , không có sương mù
- Chăm sóc cây sâm bố chính đòi hỏi sự thâm canh và sự tì mĩ .
- Khoảng 1 tháng tiến hành làm cỏ xung quanh gốc cho cây sâm
- Trong 1 năm trồng sâm bố chính sẽ bón phân từ 6-8 lần , tùy theo độ phì nhiêu của đất . Cây sâm bố chính cần nhiều phân chuồng , hoai mục giúp củ phát triển nhanh và tự nhiên.
- Sâu bệnh cây chủ yếu bị các bệnh như bọ trĩ , sâu ăn lá , bênh thán thư và ún thân. Đối với bọ trĩ dùng Vicol 80 EC ,
| Kỹ thuật trồng sâm bố chính | |
| Làm đất |
- Đất cát , đất phù sa , đất đỏ ban gian điều trồng được cây sâm bố chính . Ngay cả đất ít nhiễm phèn cũng có thễ trồng chỉ cần cung đủ lượng nước ngọt và phân bón . - Đất phải cài xới từ 10-15 ngày . Sau đó vải vôi bột . - Làm luốn cao từ 30-50cm , khoản cách mỗi luốn từ 30-40cm . Khoản cách giữa cách bụi cây từ 25-35cm - Sao khi đất làm xong tiến hành che màng phủ nông nghiệp . Màng phủ nông nghiệp có nhiều chức năng như giảm cò , giữ ẩm , giảm thấm nước khi mưa . Mặt trên của màng phủ nông nghiệp có tán dụng tán xạ ánh sáng giúp các mầm bệnh và nấm mốc không phát triển - Đất chọn trồng có thể là đất đồi , đất phù sa ven sông . |
| Chọn giống |
- Chọn hạt giống 2 năm tuổi - Xử lý hạt : phơi nắng từ 1-2h -Mang ngâm nước trong 10-18h . sau đó vớt ra và ủ trong túi vải ẩm từ 2-3 ngày .SAu thời gian này hạt sẽ trươn ra và bắt đầu ra mầm |
| Bón phân ,Cách trồng và chăm sóc |
- Lượng phân bón
- Thời kỳ bón chi ra làm 5 giai đoạn
|
| Cách loại sâu bệnh và phòng trừ |
- Các loại sâu bệnh + Rệp sáp hoành hành vào các tháng mùa khô , con rệp sáp có màu trắng . Sống tập trung dưới nách lá và thân non . Khi cây bị ẩm thấp là thời gian rệp sáp dễ phát triển . Chúng bán vào lá và cuốn lá làm cản trở quang hợp và hút nhựa của cây . + Sâu ăn lá : Phát triển mạnh vào các thàng sau mùa xuân , khi có nhiều bướm . Sau 1-2 tuần bườm xuất hiện sao đó có sâu . Lá sâm bố chính non , nụ hoa là đối tượng dễ bị sâu ăn lá tấn công. - Biện pháp phòng trừ : +Dùng các loại thuốc : dầu khoáng (ví dụ Citrole 96,3EC; Vicol 80 EC); hoạt chất Buprofezin (ví dụ Applaud 10WP, 25SC; Map – Judo 25 WP, 800WP); hoạt chất Acetamiprid (ví dụ Actatoc 150EC, 350EC); hoạt chất Acetamiprid + Thiamethoxam (ví dụ Goldra 250WG). Phun ướt đều trên cây, phun 2 lần cách nhau 7 – 10 ngày để diệt tiếp lứa non mới nở. |
- Thu hoạch củ sâm bố chính , hoa sâm bố chính
- Sau khi trồng từ 5-7 tháng cho thể cho thu hoa sâm bố chính . Hoa sâm cần thu vào sáng sớm lúc hoa chưa nở
- Trồng từ 1 năm có thể cho thu củ . Củ sâm bố chính có thể để lâu năm
Hình ảnh cây sâm bố chính qua các giai đoạn
- Giai đoạn nảy mầm giai đoạn này hạt cây sâm bố chính vừa tách ra khỏi hạt và cho khoản 2 lá mầm . Khi cây còn từ 2-6 lá thì lá chưa chia thùy . Lá có dạng hình tim hơi tròn . Nhưng lá đã bắt đầu có long tơ
- Giai đoạn cây con : tín từ tuần thứ 2-tuần thứ 8 . Lúc này cây sâm cao từ 5-15cm , cây bắt đầu đâm chồi con và chia tách nhánh
- Giai đoạn ra hoa : khi cây từ 8-14 tuần sẽ cho ra những bông hoa đầu tiên , hoa có 5 cánh , điều và kích nhau . Loại cây cho hoa được trồng phổ biến là sâm bố chính có hoa màu đỏ hồng .
- Giai đoạn tạo củ : lúc này cây sâm từ 3-6 tháng . Củ sẽ to bằng ngón tay cái và phát triển lớn dần . Đất càng xốp và nhiều dinh dưỡng thì sẽ càng cho ra nhiều nhánh củ .
- Giai đoạn sắp thu hoạch : Có thể thu hoạch củ sâm bố chính hàng năm . Lúc cây vừa nhưng ra hoa hoặc cây ít trái .
Cách trồng sâm bố chính
Địa chỉ bán hạt sâm bố chính ,
- Cách chọn hạt sâm bố chính : chọn hạt sâm bố chính từ cây mẹ 2 năm tuổi .
- Cách bảo quản : bảo quản hạt trong các túi giấy , để nơi thoáng mát tránh ánh sáng trực tiếp .
- Thời gian gieo hạt sâm bố chính thời gian gieo hạt sâm bố chính quanh năm ( trừ thời tiết xấu , mưa bão)
Thu hoạch củ sâm bố chính tươi ngâm rượu
- Sơ chế củ sâm bố chính : sao khi củ sâm bố chính tươi thu về có thể tiến hành rửa sạch , cho ngâm vào trong nước vo gạo trong 1-2h
- Củ sâm bố chính ngâm rượu
- Cách ngâm rượu : 1kg củ sâm với 3-4 lít rượu . Ngâm trong bình thủy tinh hoặc sứ . Trong 5-7 tháng có thể dùng rượu sâm bố chính
- Cách dùng uống từ 10-20ml mỗi ngày .
- các tác dụng của rượu sâm bố chính giúp an thần dễ ngủ , tăng cường sức đề kháng
Xem thêm :
